Mikołaj Kopernik

Galeria

Portrety, modele 3D i rzeczywistość rozszerzona

Osiemnaście historycznych wizerunków Kopernika — od obrazu Matejki po dziewiętnastowieczne ryciny — zestawionych z modelami 3D wygenerowanymi na podstawie pierwowzorów. Obracaj modele, powiększaj obrazy, a na telefonie ustaw Kopernika w swoim pokoju dzięki AR.

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem”

👤 Jan Matejko📅 1873🖌️ Obraz olejny, 225 × 315 cm

Obraz olejny namalowany z okazji 400. rocznicy urodzin astronoma. Przedstawia Mikołaja Kopernika obserwującego niebo z jego prywatnej wieży na wzgórzu katedralnym we Fromborku. Wizja Matejki jest jednak mitem – Kopernik prowadził obserwacje w ogrodzie swojej zewnętrznej kanonii, na specjalnie wypoziomowanej, ceglanej płycie zwanej pavimentum. Obraz znajduje się w zbiorach Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Jan Matejko, „Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem” (1873); Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. Wikimedia Commons / domena publiczna.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Nicolaus Copernicus”

👤 Théodore de Bry📅 1597🖌️ Miedzioryt, 13,9 × 10,8 cm

Miedzioryt flamandzkiego wydawcy i grafika Théodore’a de Bry (1528–1598). Portret przedstawia popiersie Kopernika w dekoracyjnej, prostokątnej bordiurze z motywami roślinnymi. W otoku owalnej ramy widnieje napis: „NICOLAUS COPERNICUS Tornaeus Borussus, Mathemat. Nat. Ac. 1453. Ob. 1543”. Kopernik ukazany en trois quarts – z twarzą zwróconą w prawo, w prawej dłoni trzyma bukiet konwalii. Rycina ukazała się w 1597 r. w dziele Jeana-Jacquesa Boissarda „Icones… virorum…”.

🎨 Colour version

Théodore de Bry, „Nicolaus Copernicus” (1597), Frankfurt nad Menem. J.-J. Boissard, „Icones… virorum illustrium…”, cz. 3, Frankfurt 1597, s. 314, Biblioteka Narodowa Polona.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Portret toruński” („Portret gimnazjalny”)

👤 autor nieznany📅 2. poł. XVI w. (ok. 1585)🖌️ Tempera z laserunkami olejnymi na desce dębowej, 51 × 40,5 cm

Najsłynniejszy i jeden z najstarszych wizerunków astronoma, namalowany techniką temperową z laserunkami olejnymi na desce dębowej. Według Józefa Flika powstał ok. 1585 roku i pierwotnie miał wymiary ok. 57 × 77 cm – w XVII wieku przycięto krawędzie obrazu. Stanowi wzorzec ikonograficzny dla wielu późniejszych przedstawień.

Ratusz Staromiejski w Toruniu (Muzeum Okręgowe). „Portret Mikołaja Kopernika” – Wikipedia / domena publiczna.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

Portret z epitafium

👤 autor nieznany📅 ok. 1580🖌️ Obraz, epitafium

Portret z epitafium w Bazylice Katedralnej Świętych Janów w Toruniu, ufundowany przez lekarza toruńskiego Melchiora Pirnesiusa (1526–1589) dla upamiętnienia Kopernika jako lekarza. Obraz wielokrotnie przemalowywany. Przedstawia astronoma z rękami złożonymi do modlitwy; z lewej, na tle okna, krucyfiks, pod nim trupia czaszka (symbol przemijania), w głębi na półeczce przyrządy astronomiczne: astrolabium i cyrkiel. U dołu tabliczka z łacińskim czterowierszem.

🎨 Colour version

Bazylika Katedralna Świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu. Wikipedia / domena publiczna.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Nicolaus Copernicus Thorunensis…”

👤 Johann Jakob Vogel📅 1684🖌️ Miedzioryt

Czarno-biała kopia wizerunku z katedry w Toruniu, o czym świadczy napis na dolnym marginesie: „Ex Monumento Thorunensi expressus” („Odwzorowany z pomnika toruńskiego”). Vogel dość wiernie odwzorował toruńskie epitafium, nadając rycinie estetykę końca XVII wieku. W prawym dolnym rogu sygnatura: „J. J. Vogel sculp: francf.”.

🎨 Colour version

J. J. Vogel, w: Ch. Hartknoch, „Alt- und Neues Preussen…”, Frankfurt i Leipzig 1684, s. 371. Biblioteka Narodowa Polona.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Nicholas Copernicus”

👤 autor nieznany (Hodgson & Co.)📅 1824🖌️ Staloryt

Staloryt w ujęciu podobnym do grafiki Roberta Coopera – możliwy pierwowzór lub wariant tego ujęcia. Astronom siedzi przy stole, na którym stoi sfera armilarna (astrolabium sferyczne); przed nim leżą cyrkiel i węgielnica, w lewej dłoni trzyma arkusz papieru. Rycina jest surowa, kontrastowa i wyrazista w detalach. Wydana w 1824 r. w londyńskim wydawnictwie Hodgson & Co.

🎨 Colour version

„Nicholas Copernicus”, Hodgson & Co., London 1824, s. 248. wikioo.org / domena publiczna.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Nicholas Copernicus”

👤 Robert Cooper📅 ok. 1830🖌️ Litografia

Dzieło angielskiego grafika Roberta Coopera (1795–1836). Kopernik siedzi przy stole ze sferą armilarną; przed nim cyrkiel, w lewej dłoni arkusz papieru. Wizerunek nawiązuje do najstarszych drzeworytowych przedstawień astronoma z XVI wieku (typu Tobiasza Stimmera). Pod ramką napis: „R. Cooper sculpsit”.

R. Cooper, „Nicholas Copernicus”, w: S. Butler, „Hudibras”, vol. 2, London 1859, s. 248. Wikisource / domena publiczna.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Nicolao Copernico”

👤 Edward Scriven📅 1833🖌️ Miedzioryt, 22,1 × 14,9 cm

Miedzioryt angielskiego rytownika Edwarda Scrivena (1775–1841). Przedstawia Kopernika jako dojrzałego mężczyznę o pociągłej twarzy, wydatnym nosie i silnie zarysowanej żuchwie. Krótko przycięte włosy z prostą grzywką odbiegają od idealnych loków z innych rycin. Postać w ciemnej todze, na gęsto kreskowanym tle, co nadaje portretowi intymny, gabinetowy charakter. Rycinę wykonano na podstawie obrazu olejnego ze zbiorów Royal Society w Londynie (dar dr. Nathaniela M. Wolfa z Gdańska, 1776).

🎨 Colour version

E. Scriven, „Nicolao Copernico”, w: „The Gallery of Portraits: with Memoirs”, vol. 1, London 1833. Wikimedia Commons.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Kopernik”

👤 Ephraim Conquy wg Charles Durupt📅 ok. 1830🖌️ Staloryt, 21,6 × 13,7 cm

Staloryt francuskiego ilustratora Ephraima Conquy’a (1809–1843) według obrazu Charles’a Durupta (1804–1838). Popiersie o mocno zarysowanych kościach policzkowych, wysokim czole i głębokich bruzdach wokół ust i oczu. Krótsze, lekko potargane włosy – podobnie jak u Scrivena – różnią się od fryzury z innych rycin. Znakomity przykład francuskiej grafiki portretowej epoki romantyzmu. Na dole: „Durupt pinx.” i „Conquy Sc.”.

E. Conquy, „Kopernik”, ok. 1830. frombork.art.pl.
Licencja: domena publiczna / frombork.art.pl

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Nicolo Copernico”

👤 Antonio Zezon wg Gennaro Ruo📅 1835🖌️ Litografia, 20,2 × 16 cm

Litografia Antonia Zezona (1803–1881) według obrazu Gennaro Ruo (1812–1884) – portret kwestionowany przez badaczy. Zrywa z tradycją portretów fromborskich i toruńskich: ukazuje mężczyznę o południowoeuropejskiej urodzie, z hiszpańską bródką i podkręconymi wąsami, w piusce i szerokim kołnierzu reńskim. Zamiast renesansowego astronoma – siedemnastowieczny włoski hierarcha duchowny. Sygnatury: „G. Ruo dis.” i „Lit. Zezon”.

A. Zezon, G. Ruo, „Nicolo Copernico”, Napoli 1835. frombork.art.pl.
Licencja: domena publiczna / frombork.art.pl

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Nicolaus Copernikus”

👤 Heinrich Wilhelm Teichgräber📅 1839🖌️ Litografia

Litografia niemieckiego rysownika H. W. Teichgräbera (1805–1845). Popiersie w ujęciu trzech czwartych, skierowane w prawo, wyłaniające się bezpośrednio z bieli papieru, co koncentruje uwagę na twarzy i stroju. Twarz spokojna, wyważona, o głębokim, nieco nostalgicznym spojrzeniu. Sygnatury: „III. 13.” oraz monogram „B.I.” – Bibliographisches Institut Josepha Meyera.

H. W. Teichgräber, „Nicolaus Copernikus”. „Borussia: Museum für Preussische Vaterlandskunde”, Dresden 1842. Biblioteka Narodowa Polona.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Copernic”

👤 Jean Baptist Scheffer📅 pocz. XIX w.🖌️ Litografia, 42,5 × 34,5 cm

Litografia niderlandzkiego malarza i rytownika J. B. Scheffera (1764–1809). Astronom siedzi przy stole roboczym: w prawej dłoni trzyma sferę armilarną z kulą ziemską, w lewej cyrkiel nad otwartą księgą, na krawędzi stołu leży astrolabium. Ukazany jako człowiek młody, o niemal chłopięcych rysach, z delikatnym wąsikiem i dłuższymi włosami. Napis „M. BASAITI FACIEBAT M·D·XII” sugeruje autorstwo oryginału Marca Basaitiego (1512). Pod tytułem herb Lubomirskich. Przynależność wizerunku do Kopernika bywa kwestionowana.

🎨 Colour version

J. B. Scheffer, „Copernic”, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. Biblioteka Narodowa Polona.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Copernicus”

👤 Carl Barth📅 1855 (wyk. do 1853)🖌️ Staloryt, 19,7 × 12,2 cm

Staloryt niemieckiego rytownika Carla Bartha (1787–1853), opublikowany po śmierci artysty. Popiersie w ujęciu trzech czwartych, głowa zwrócona w prawo, kompozycja w prostokątnej bordiurze wypełnionej gęstym pionowym paskowaniem, w narożnikach rozety z motywem czwórliścia. Sygnatura „C. Barth sc.”, poniżej tytuł „COPERNICUS”.

C. Barth, „Copernicus”, w: „Neues Conversations Lexicon”, Hildburghausen, t. 2 dod., 1855, s. 446. Wikimedia Commons.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Mikołaj Kopernik”

👤 Adam Grabowski📅 pocz. XX w.🖌️ Litografia

Litografia malarza i grafika Adama Grabowskiego (1875–1941), przedstawiająca klasyczny wizerunek astronoma o łagodniejszych rysach twarzy. Wydana nakładem Hieronima Wildera i S-ki w Warszawie.

„Mikołaj Kopernik”, nakładem Hieronima Wildera i S-ki, Warszawa. Wikimedia Commons.
Licencja: domena publiczna

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

Portret Kopernika z XIX w.

👤 autor nieznany📅 XIX w.🖌️ Obraz / grafika

Portret nieznanego autorstwa. Kopernik trzyma w lewej ręce konwalię. W lewym górnym rogu notatka biograficzna – jako doktor, kanonik warmiński i sławny astronom – z datami życia (data dzienna śmierci 2 czerwca 1543 różni się od dziś przyjmowanej 24 maja). Po lewej tekst poematu pokutnego Eneasza Sylwiusza Piccolominiego (papieża Piusa II). W prawym górnym rogu stylizowany barokowy kartusz herbowy.

„Mikołaj Kopernik”, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. frombork.art.pl.
Licencja: domena publiczna / frombork.art.pl

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Mikołaj Kopernik”

👤 Hieronim Skurpski📅 1952🖌️ Rysunek sepią, 22 × 16 cm

Rysunek wykonany sepią przez Hieronima Skurpskiego (1914–2006). Choć artysta często eksperymentował z kubizmem i ekspresją, ten portret nawiązuje bezpośrednio do tradycyjnych ikonograficznych przedstawień astronoma: charakterystyczne półdługie, kręcone włosy, wyraziste rysy twarzy oraz renesansowy strój z kołnierzem.

„Mikołaj Kopernik”, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. frombork.art.pl.
Licencja: domena publiczna / frombork.art.pl

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Kopernik”

👤 Jan Lewdorowicz📅 1981🖌️ Obraz olejny na płótnie, 60 × 50 cm

Obraz olejny malarza i ilustratora Jana Lewdorowicza, inspirowany „Portretem toruńskim”. Na lewej piersi Kopernika artysta namalował znaczek z napisem „Sol” (Słońce) stylizowany na logotyp Solidarności, wpisując astronoma w realia społeczno-polityczne Polski lat 80. XX w.

„Kopernik”, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. frombork.art.pl.
Licencja: domena publiczna / frombork.art.pl

Portret⤢

Model 3D · AR📱 AR

„Mikołaj Kopernik”

👤 Maria Łoś📅 1953🖌️ Drzeworyt, 21 × 15 cm

Drzeworyt malarki, graficzki i twórczyni tkanin kilimowych Marii Łoś. Dzieło zainspirowane jednym z najstarszych zachowanych portretów astronoma, zamieszczonym w szesnastowiecznym wydawnictwie „Icones…” Mikołaja Reusnera (1545–1602).

„Mikołaj Kopernik” (dar autorki), Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. frombork.art.pl.
Licencja: domena publiczna / frombork.art.pl